Thực tế đã ghi nhận không ít trường hợp người bệnh hoặc người nhà bệnh nhân bị từ chối cấp cứu vì chưa kịp nộp viện phí. Những tình huống thương tâm như vậy đặt ra câu hỏi nhức nhối trong xã hội: “Từ chối cấp cứu bệnh nhân vì lý do tài chính có vi phạm pháp luật không?”
1. Chính sách của Nhà nước về khám chữa bệnh
Hiện nay chính sách của Nhà nước về khám, chữa bệnh được quy định tại Điều 4 Luật Khám, chữa bệnh 2023 như sau:
“1. Nhà nước giữ vai trò chủ đạo trong phát triển hoạt động khám bệnh, chữa bệnh; huy động các nguồn lực xã hội cho hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.
2. Ưu tiên bố trí ngân sách nhà nước cho các hoạt động sau đây:
a) Phát triển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh thuộc y tế cơ sở, hệ thống cấp cứu ngoại viện; tập trung đầu tư cho cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tại khu vực biên giới, hải đảo, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn và vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn;
b) Khám bệnh, chữa bệnh đối với người có công với cách mạng; trẻ em, người cao tuổi, người khuyết tật, người thuộc hộ nghèo, người thuộc hộ cận nghèo; người đang sinh sống ở khu vực biên giới, hải đảo, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn và vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn; người mắc bệnh tâm thần, bệnh phong; người mắc bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm A; người mắc bệnh truyền nhiễm thuộc nhóm B theo danh mục do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định;
c) Tăng cường phát triển nguồn nhân lực y tế, đặc biệt là nguồn nhân lực thuộc các lĩnh vực truyền nhiễm, tâm thần, giải phẫu bệnh, pháp y, pháp y tâm thần, hồi sức cấp cứu và chuyên ngành, lĩnh vực khác cần ưu tiên để đáp ứng nhu cầu, điều kiện phát triển kinh tế – xã hội trong từng thời kỳ theo quy định của Chính phủ;
d) Nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ, chuyển đổi số trong khám bệnh, chữa bệnh.
3. Khuyến khích thực hiện hợp tác công tư; thực hiện ưu đãi đầu tư trong lĩnh vực khám bệnh, chữa bệnh. Cơ sở khám bệnh, chữa bệnh được ưu đãi về tín dụng để đầu tư nâng cao chất lượng khám bệnh, chữa bệnh; được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp đối với phần thu nhập không chia mà để lại để đầu tư phát triển cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
4. Đầu tư cơ sở khám bệnh, chữa bệnh tại vùng có điều kiện kinh tế – xã hội khó khăn, vùng có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn và cơ sở khám bệnh, chữa bệnh hoạt động không vì mục đích lợi nhuận được xác định thuộc ngành, nghề đặc biệt ưu đãi đầu tư trong Danh mục ngành, nghề ưu đãi đầu tư.
5. Thực hiện chế độ luân phiên có thời hạn đối với người hành nghề giữa các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh của Nhà nước.
6. Có chính sách đãi ngộ đặc biệt đối với người hành nghề.
7. Có chính sách phát triển nguồn nhân lực quản lý, quản trị bệnh viện.
8. Phát huy vai trò của các tổ chức xã hội – nghề nghiệp về khám bệnh, chữa bệnh trong hoạt động khám bệnh, chữa bệnh.
9. Kế thừa và phát huy y học cổ truyền; kết hợp y học cổ truyền với y học hiện đại.
10. Kết hợp quân y và dân y trong khám bệnh, chữa bệnh.”
Chính sách này nhấn mạnh tầm quan trọng của sức khoẻ cộng đồng và mục tiêu phát triển bền vững của ngành y tế. Chính sách của Nhà nước về khám, chữa bệnh tập trung vào việc đảm bảo sức khoẻ cộng đồng, đặc biệt là những đối tượng có hoàn cảnh khó khăn và những vùng địa bàn có điều kiện kinh tế – xã hội đặc biệt khó khăn.
Nhà nước cam kết hỗ trợ tài chính và nhân sự y tế, thúc đẩy sự hợp tác công tư, và khuyến khích sự đổi mới và áp dụng công nghệ trong lĩnh vực y tế. Chính sách cũng nhấn mạnh vào sự cân nhắc giữa việc duy trì và phát triển y học cổ truyền và việc áp dụng tiến bộ của y học hiện đại. Hỗ trợ cho các cơ sở khám, chữa bệnh được đặc biệt ưu tiên, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho sự hợp tác giữa các tổ chức xã hội và ngành y tế.
2. Có được từ chối cấp cứu nếu bệnh nhân chưa đóng đủ viện phí?
Căn cứ tại khoản 2 Điều 7 Luật khám chữa bệnh 2023 quy định các hành vi nghiêm cấm trong hoạt động khám chữa bệnh:
“2. Từ chối hoặc chậm cấp cứu người bệnh, trừ các quy định tại Điều 40 Luật này”.
Đồng thời, tại Điều 40 Luật khám chữa bệnh 2023 quy định các trường hợp được quyền từ chối khám, chữa bệnh gồm:
– Tiên lượng tình trạng bệnh vượt quá khả năng hoặc không thuộc phạm vi hành nghề của mình nhưng phải giới thiệu người bệnh đến người hành nghề khác hoặc cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác phù hợp để khám bệnh, chữa bệnh và phải thực hiện việc sơ cứu, cấp cứu, theo dõi, chăm sóc, điều trị người bệnh cho đến khi người bệnh được người hành nghề khác tiếp nhận hoặc chuyển đi cơ sở khám bệnh, chữa bệnh khác;
– Việc khám bệnh, chữa bệnh trái với quy định của pháp luật hoặc đạo đức nghề nghiệp;
– Người bệnh, thân nhân của người bệnh có hành vi xâm phạm thân thể, sức khỏe, tính mạng của người hành nghề khi đang thực hiện nhiệm vụ, trừ trường hợp người đó mắc bệnh tâm thần hoặc bệnh khác mà không nhận thức, làm chủ được hành vi;
– Người bệnh yêu cầu phương pháp khám bệnh, chữa bệnh không phù hợp với quy định về chuyên môn kỹ thuật;
– Người bệnh, người đại diện của người bệnh quy định tại điểm a khoản 2 và điểm a khoản 3 Điều 15 của Luật này không chấp hành chỉ định về chẩn đoán, phương pháp chữa bệnh của người hành nghề sau khi đã được người hành nghề tư vấn, vận động thuyết phục mà việc không chấp hành này có nguy cơ gây hại đến sức khỏe, tính mạng của người bệnh.
Theo quy định tại Điều 40 Luật Khám bệnh, chữa bệnh 2023, trường hợp người bệnh chưa đóng tiền viện phí không thuộc các trường hợp được phép từ chối khám, chữa bệnh. Do đó, bệnh viện không được quyền từ chối tiếp nhận hoặc điều trị cho người bệnh vì lý do này.
3. Từ chối cấp cứu bệnh nhân do chưa đóng viện phí sẽ bị xử lý như nào?
3.1. Xử phạt hành chính
Căn cứ theo điểm g khoản 7, khoản 8, khoản 9 Điều 38 Nghị định 117/2020/NĐ-CP quy định hành vi từ chối khám bệnh, chữa bệnh cho người bệnh, trừ trường hợp được quyền từ chối khám bệnh, chữa bệnh theo quy định của pháp luật có thể đối mặt với các hình phạt sau:
– Phạt tiền: từ 30.000.000 đồng đến 40.000.000 đồng đối với cá nhân và phạt tiền từ 60.000.000 đồng đến 80.000.000 đồng đối với tổ chức.
– Phạt bổ sung: Ngoài ra, cá nhân, tổ chức có hành vi vi phạm còn bị tước quyền sử dụng chứng chỉ hành nghề khám bệnh, chữa bệnh trong thời hạn từ 06 tháng đến 09 tháng.
3.2. Chịu trách nhiệm hình sự
Hành vi từ chối cấp cứu do chưa đóng viện phí có thể bị xử lý hình sự về tội không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng được quy định tại Điều 132 BLHS 2015 sửa đổi, bổ sung 2017, như sau:
“Điều 132. Tội không cứu giúp người đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng
1. Người nào thấy người khác đang ở trong tình trạng nguy hiểm đến tính mạng, tuy có điều kiện mà không cứu giúp dẫn đến hậu quả người đó chết, thì bị phạt cảnh cáo, phạt cải tạo không giam giữ đến 02 năm hoặc phạt tù từ 03 tháng đến 02 năm.
2. Phạm tội thuộc một trong các trường hợp sau đây, thì bị phạt tù từ 01 năm đến 05 năm:
a) Người không cứu giúp là người đã vô ý gây ra tình trạng nguy hiểm;
b) Người không cứu giúp là người mà theo pháp luật hay nghề nghiệp có nghĩa vụ phải cứu giúp.
3. Phạm tội dẫn đến hậu quả 02 người trở lên chết, thì bị phạt tù từ 03 năm đến 07 năm.
4. Người phạm tội còn có thể bị cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 01 năm đến 05 năm”.
——————————————————————
Trường hợp bài viết có điều gì gây nhầm lẫn, chưa rõ ràng hoặc thông tin nêu trong bài viết khiến quý khách chưa hiểu hết vấn đề, rất mong nhận được phản ánh của quý khách qua số điện thoại 0989 000 171 hoặc liên hệ qua email dandwinlawfirm@gmail.com. Chúng tôi sẵn sàng giải đáp. Xin cảm ơn.
" />
" />
" />
" />
" />
" />
