Xây nhà có phải nộp thuế xây dựng không?

Khi xây nhà, bạn có thể phải nộp một số loại thuế và phí tùy thuộc vào quy định của từng quốc gia hoặc địa phương. Vậy tại Việt Nam xây nhà có phải nộp thuế xây dựng không? Nếu nộp thì nộp những loại thuế, phí nào?

Thuế xây dựng nhà ở là gì?

Thuế xây dựng nhà ở là một loại thuế mà chủ đầu tư hoặc chủ sở hữu bất động sản phải nộp khi thực hiện xây dựng, cải tạo, hoặc nâng cấp nhà ở. Đây là một phần trong hệ thống thuế và quản lý tài chính của nhà nước nhằm đảm bảo các hoạt động xây dựng được thực hiện theo quy định pháp luật và đóng góp vào ngân sách nhà nước. Như vậy, Thuế xây dựng nhà ở được hiểu là khoản phí mà cơ quan thuế sẽ thu đối với công trình xây dựng nhà ở. Việc đóng thuế là nghĩa vụ của chủ đầu tư hoặc nhà thầu khi muốn xây dựng công trình nhà ở. Chính vì thế, khi chính bạn là nhà thầu xây dựng thì phải đóng thuế xây dựng nhà ở hoặc nếu bạn là chủ đầu tư, tự mua vật liệu về xây dựng thì bạn cũng sẽ phải tự đóng thuế. Công trình nhà ở bị coi là không hợp pháp nếu bạn không đóng thuế.

Tùy thuộc vào quy định của từng quốc gia hoặc địa phương, thuế xây dựng nhà ở có thể bao gồm:

• Thuế cấp phép xây dựng: Đây là khoản thuế mà chủ đầu tư phải trả khi xin giấy phép xây dựng từ cơ quan chức năng. Nó thường được tính dựa trên giá trị công trình hoặc diện tích xây dựng.
• Thuế giá trị gia tăng (VAT): Nếu chủ đầu tư là doanh nghiệp xây dựng, họ có thể phải nộp thuế VAT cho các dịch vụ xây dựng cung cấp cho khách hàng.
• Thuế tài sản hoặc thuế bất động sản: Sau khi hoàn tất xây dựng, chủ sở hữu có thể phải nộp thuế tài sản hoặc thuế bất động sản dựa trên giá trị của tài sản mới xây dựng.
• Thuế xây dựng đặc biệt: Một số địa phương có thể áp dụng thuế xây dựng đặc biệt cho các dự án xây dựng lớn hoặc có ảnh hưởng đặc biệt đến môi trường hoặc cơ sở hạ tầng.

Việc nộp thuế xây dựng là cần thiết để đảm bảo tuân thủ các quy định pháp lý và góp phần vào sự phát triển bền vững của cộng đồng và cơ sở hạ tầng.

Xây nhà có phải nộp thuế xây dựng không?

Xây dựng nhà hiện nay thường diễn ra theo 2 hình thức, hộ gia đình tự xây hoặc thuê đơn vị nhà thầu thi công công trình nhà ở. Với mỗi hình thức đối tượng nộp thuế xây dựng hoàn toàn khác nhau. Cụ thể như sau:

Đối với hộ gia đình tự xây nhà

Trường hợp này thì chủ nhà không phải là người nộp thuế xây dựng bao gồm thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân.

Đối với trường hợp chủ nhà thuê chủ đơn vị xây dựng có hợp đồng.

Nếu trong hợp đồng không có thỏa thuận chủ nhà là người nộp thuế xây dựng. Và theo quy định trên thì chủ nhà không có trách nhiệm nộp thuế, thay vào đó chủ thầu xây dựng là người các trách nhiệm kê khai và nộp thuế công trình nhà ở đang xây dựng.

Các loại thuế, phí trong xây dựng

Trong lĩnh vực xây dựng, có nhiều loại thuế và phí mà chủ đầu tư, nhà thầu, hoặc chủ sở hữu bất động sản có thể phải nộp. Dưới đây là một số loại thuế phổ biến liên quan đến xây dựng:

Thuế thu nhập cá nhân, Thuế giá trị gia tăng

Các cá nhân làm việc trong lĩnh vực xây dựng cũng phải nộp thuế thu nhập cá nhân trên thu nhập từ công việc xây dựng. Nếu dự án xây dựng do doanh nghiệp thực hiện, doanh nghiệp đó có thể phải nộp thuế VAT trên các dịch vụ và vật liệu xây dựng. Ở nhiều quốc gia, tỷ lệ VAT đối với xây dựng có thể khác biệt so với các ngành khác.

Căn cứ theo quy định tại điểm c, khoản 2 Điều 2 Thông tư số 92/2015/TT-BTC, cách tính thuế được quy định như sau:

Thuế giá trị gia tăng: Số thuế GTGT phải nộp = Doanh thu tính thuế) X Tỷ lệ tính thuế GTGT

Thuế thu nhập cá nhân: Thuế TNCN phải nộp = Doanh thu tính thuế TNCN X Tỷ lệ thuế TNCN

• Doanh thu tính thuế GTGT và doanh thu tính thuế TNCN đối với hoạt động xây dựng nhà ở là doanh thu bao gồm thuế của toàn bộ tiền bán hàng, tiền gia công, tiền hoa hồng, tiền cung ứng dịch vụ phát sinh trong kỳ tính thuế từ hoạt động xây dựng.
• Căn cứ theo quy định tại điểm b, khoản 2 Điều 2 Thông tư 92/2015/TT-BTC, tỷ lệ thuế tính trên doanh thu gồm tỷ lệ thuế giá trị gia tăng và tỷ lệ thuế thu nhập cá nhân được quy định như sau:

+) Hợp đồng xây dựng không bao thầu nguyên vật liệu: tỷ lệ thuế giá trị gia tăng là 5%;  tỷ lệ thuế thu nhập cá nhân là 2%.

+) Xây dựng có bao thầu nguyên vật liệu: tỷ lệ thuế giá trị gia tăng là 3%; tỷ lệ thuế thu nhập cá nhân là 1,5%.

• Trường hợp hộ gia đình, cá nhân tự xây dựng thì hộ gia đình tự xây nhà không phải là người nộp thuế giá trị gia tăng, thuế thu nhập doanh nghiệp và thuế thu nhập cá nhân.

Lệ phí cấp phép giấy xây dựng

Đây là khoản thuế phải nộp khi xin giấy phép xây dựng từ cơ quan chức năng. Số tiền thường phụ thuộc vào giá trị công trình, diện tích xây dựng, hoặc khu vực xây dựng.

Lệ phí này chỉ áp dụng trong trường hợp khi xây dựng nhà riêng lẻ.

Căn cứ theo quy định tại Khoản 6 Điều 3 Thông tư 85/2019/TT-BTC quy định lệ phí cấp giấy phép xây dựng thuộc thẩm quyền của Hội đồng nhân dân tỉnh, lệ phí cấp giấy phép xây dựng nhà ở riêng lẻ của các tỉnh, thành từ 50.000 đồng đến 100.000 đồng/lần cấp

Lệ phí môn bài

Lệ phí môn bài xây dựng là khoản phí mà doanh nghiệp hoặc cá nhân hoạt động trong lĩnh vực xây dựng phải nộp để được cấp giấy phép hoạt động. Đây thường là một phần của quy định thuế đối với doanh nghiệp, nhằm đảm bảo rằng các hoạt động kinh doanh được đăng ký và quản lý đúng cách.

Bên nhận thầu xây dựng phải thực hiện khai thuế và nộp thuế môn bài theo quy định và hướng dẫn tại Nghị định 139/2016/NĐ-CP và Nghị định 22/2020/NĐ-CP sửa đổi Nghị định 139/2016/NĐ-CP quy định về lệ phí môn bài.

Lệ phí trước bạ

Lệ phí trước bạ là một khoản phí phải nộp khi đăng ký quyền sở hữu tài sản, bao gồm bất động sản như nhà ở, đất đai. Đối với công trình xây dựng, lệ phí trước bạ được tính dựa trên giá trị tài sản và tỷ lệ thuế quy định của cơ quan chức năng. 

Căn cứ theo theo Thông tư 13/2022/TT-BTC hướng dẫn Nghị định 10/2022/NĐ-CP quy định về lệ phí trước bạ được tính như sau: Lệ phí trước bạ phải nộp = 0.5% x (diện tích x Giá 01m2 x Tỷ lệ % chất lượng còn lại)

Trong đó:

• Diện tích nhà chịu lệ phí trước bạ là toàn bộ diện tích sàn nhà (kể cả diện tích công trình phụ kèm theo) thuộc quyền sở hữu hợp pháp của tổ chức, hộ gia đình, cá nhân.
• Giá 01 (một) mét vuông nhà là giá thực tế xây dựng “mới” một (01) mét vuông sàn nhà của từng cấp nhà, hạng nhà do Ủy ban nhân dân cấp tỉnh ban hành theo quy định của pháp luật về xây dựng tại thời điểm kê khai lệ phí trước bạ.
• Mức thu lệ phí trước bạ theo tỷ lệ (%) đối với nhà, đất là 0,5%.

Lưu ý: tỷ lệ lệ phí trước bạ và cách tính có thể thay đổi tùy theo quy định của từng quốc gia hoặc địa phương. Để biết thông tin cụ thể, bạn nên tham khảo pháp luật địa phương hoặc liên hệ với cơ quan thuế tại nơi bạn sinh sống.

Trên đây là bài viết của chúng tôi về xây nhà có phải nộp thuế xây dựng không? Nếu quý khách hàng có vướng mắc gì về nội dung bài viết hoặc nội dung liên quan, quý khách hàng có thể liên hệ với chúng tôi qua số điện thoại 0989000171 hoặc liên hệ qua email cskh@dandwin.com để được giải đáp. Xin cảm ơn.