Xả thải ra môi trường có bị phạt không?

Hàng tỷ tấn rác thải mỗi năm, hàng triệu lít nước thải chưa qua xử lý đổ ra sông ngòi, bầu không khí ngột ngạt vì khói bụi… Đó là thực trạng ô nhiễm môi trường nghiêm trọng mà chúng ta đang phải đối mặt. Nhưng ít ai biết rằng, những hành vi xả thải trái phép này không chỉ gây hại cho môi trường mà còn vi phạm pháp luật và phải chịu những hình phạt nghiêm khắc. Bài viết dưới đây đây của Hãng Luật DANDWIN sẽ giúp bạn hiểu rõ hơn về các quy định pháp luật liên quan đến bảo vệ môi trường và những hình phạt dành cho các hành vi vi phạm.

Chất thải gồm những loại nào?

Căn cứ theo khoản 18 Điều 3 Luật Bảo vệ môi trường 2020 đưa ra định nghĩa về chất thải như sau:

“Chất thải là vật chất ở thể rắn, lỏng, khí hoặc ở dạng khác được thải ra từ hoạt động sản xuất, kinh doanh, dịch vụ, sinh hoạt hoặc hoạt động khác.”

Từ định nghĩa trên có thể phân loại chất thải thành các loại như sau:

• Phân loại theo nguồn gốc:
  • Chất thải sinh hoạt: là chất thải phát sinh từ các hoạt động sinh hoạt của con người, bao gồm chất thải rắn, chất thải lỏng và chất thải khí. Ví dụ như: chai lọ, bao bì, đồ gia dụng không thể sử dụng tiếp, đồ điện tử cũ hỏng,… các vật phẩm khác trong cuộc sống bỏ đi.
  • Chất thải nông nghiệp: là chất thải phát sinh từ các hoạt động trồng trọt, chăn nuôi, thủy sản, bao gồm chất thải rắn, chất thải lỏng và chất thải khí. Ví dụ về chất thải nông nghiệp hay gặp: thuốc trừ sâu, thuốc diệt cỏ, phân bón hóa học,… .
  • Chất thải công nghiệp: là chất thải phát sinh từ các hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp, bao gồm chất thải rắn, chất thải lỏng, chất thải khí và chất thải nguy hại.Một số loại chất thải nông nghiệp thường thấy: bụi bẩn, gạch và bê tông, kim loại, gỗ phế liệu, và chất thải lỏng như dầu, dung môi, hóa chất độc hại, … . 
  • Chất thải y tế: là chất thải phát sinh từ các cơ sở y tế, như kim tiêm, bông băng y tế,… . Chất thải y tế có thể ở các dạng chất thải rắn, chất thải lỏng và chất thải khí. 
• Phân loại theo tính chất
  • Chất thải rắn: Chất thải ở thể rắn
  • Chất thải lỏng: Chất thải ở thể lỏng
  • Chất thải khí: Chất thải ở thể khí

• Phân loại theo khả năng tái chế
  • Chất thải không tái chế được: Chất thải không thể được tái chế, tái sử dụng thành các sản phẩm mới, chẳng hạn như rác thải công nghiệp nguy hại, rác thải y tế …
  • Chất thải tái chế được: Chất thải có thể được tái chế thành các sản phẩm mới, chẳng hạn như giấy, nhựa, kim loại,…

Xả nước thải ra môi trường có vi phạm pháp luật không?

Căn cứ theo Điều 6 Luật Bảo vệ môi trường 2020 quy định về các hành vi bị nghiêm cấm trong hoạt động bảo vệ môi trường như sau:

• Vận chuyển, chôn, lấp, đổ, thải, đốt chất thải rắn, chất thải nguy hại không đúng quy trình kỹ thuật, quy định của pháp luật về bảo vệ môi trường.
• Xả nước thải, xả khí thải chưa được xử lý đạt quy chuẩn kỹ thuật môi trường ra môi trường.
• Phát tán, thải ra môi trường chất độc hại, vi rút độc hại có khả năng lây nhiễm cho con người, động vật, vi sinh vật chưa được kiểm định, xác súc vật chết do dịch bệnh và tác nhân độc hại khác đối với sức khỏe con người, sinh vật và tự nhiên.
• Gây tiếng ồn, độ rung vượt mức cho phép theo quy chuẩn kỹ thuật môi trường; xả thải khói, bụi, khí có mùi độc hại vào không khí.

Xả thải ra môi trường có bị phạt không?

2.1. Xử phạt vi phạm hành chính

Căn cứ tại Điều 18 Nghị định 45/2022/NĐ-CP quy định về vi phạm các quy định về xả nước thải có chứa các thông số môi trường thông thường vào môi trường như sau:

• Phạt cảnh cáo đối với hành vi xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải dưới 1,1 lần (tương đương mức vượt quy chuẩn kỹ thuật là 10%).
• Hành vi xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải từ 1,1 lần đến dưới 1,5 lần hoặc xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải dưới 1,1 lần trong trường hợp tái phạm, vi phạm nhiều lần bị xử phạt như sau:
  • Phạt tiền từ 300.000 đồng đến 500.000 đồng trong trường hợp thải lượng nước thải nhỏ hơn 05 m3/ngày (24 giờ);
  • Phạt tiền từ 500.000 đồng đến 2.000.000 đồng trong trường hợp thải lượng nước thải từ 05 m3/ngày (24 giờ) đến dưới 10 m3/ngày (24 giờ);

Theo Điều 19 Nghị định 45/2022/NĐ-CP có quy định như sau:

• Phạt cảnh cáo đối với hành vi xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải dưới 1,1 lần (tương đương mức vượt quy chuẩn kỹ thuật là 10%).
• Hành vi xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải từ 1,1 lần đến dưới 1,5 lần hoặc xả nước thải vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải dưới 1,1 lần trong trường hợp tái phạm, vi phạm nhiều lần bị xử phạt như sau:
  • Phạt tiền từ 1.000.000 đồng đến 5.000.000 đồng trong trường hợp thải lượng nước thải nhỏ hơn 05 m3/ngày (24 giờ);
  • Phạt tiền từ 5.000.000 đồng đến 10.000.000 đồng trong trường hợp thải lượng nước thải từ 05 m3/ngày (24 giờ) đến dưới 10 m3/ngày (24 giờ).

Mức phạt hành chính cho hành vi xả thải trái phép ra môi trường được quy định theo Điều 4 của Nghị định 155/2016/NĐ-CP như sau

• Cá nhân hoặc tổ chức vi phạm trong lĩnh vực bảo vệ môi trường có thể bị: cảnh cáo hoặc phạt tiền tới 1.000.000.000 VNĐ đối với cá nhân và tổ chức là tới 2.000.000.000 VNĐ.

Vì vậy, việc xả nước thải môi trường chưa được xử lý là một trong các hành vi bị nghiêm cấm và gây ảnh hưởng tiêu cực đến vấn đề bảo vệ môi trường, bảo vệ nguồn nước, đất, không khí,…  xung quanh ta. 

2.2. Các hình phạt bổ sung

Các hình phạt bổ sung ngoài phạt tiền như sau:

• Tịch thu các phương tiện, vật phẩm được sử dụng làm công cụ vi phạm hành chính trong lĩnh vực bảo vệ môi trường.
• Tước quyền sử dụng giấy phép xả thải khí thải công nghiệp hoặc giấy phép xử lý chất thải nguy hại trong một khoảng thời gian nhất định.
• Yêu cầu doanh nghiệp tạm ngừng các hoạt động liên quan đến xử lý chất thải. Sau khi thời hạn xử lý kết thúc, các hoạt động không liên quan vẫn được phép tiếp tục. Đồng thời, doanh nghiệp vi phạm còn có thể phải thực hiện các biện pháp khắc phục hậu quả. Ví dụ: thực hiện các biện pháp khắc phục ô nhiễm hoặc  buộc phục hồi môi trường đã bị ô nhiễm và báo cáo kết quả khắc phục theo quy định của pháp luật hiện hành.

2.3. Xử phạt hình sự

 So với Bộ luật hình sự 2009, Bộ luật Hình sự 2015 đã bổ sung các vi phạm môi trường của doanh nghiệp, như  khối lượng chất thải rắn thải ra, lưu lượng xả thải, số lần vượt quy chuẩn môi trường… để làm căn cứ truy cứu trách nhiệm hình sự

Căn cứ Điều 235 Bộ luật hình sự 2015 quy định về tội gây ô nhiễm môi trường như sau:

• Phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 1 tỷ đồng hoặc phạt tù 1 – 5 năm với các hành vi:
  • Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường chất thải nguy hại hoặc chất hữu cơ khó phân hủy cần phải loại trừ trái quy định của pháp luật từ 3.000 kg đến dưới 5.000 kg.

• Xả thải ra môi trường từ 5.000 m3/ngày đến dưới 10.000 m3/ngày, nước thải có các thông số môi trường nguy hại vượt quy chuẩn kỹ thuật về chất thải từ 10 lần trở lên.
• Xả nước thải ra môi trường có chứa chất phóng xạ gây nhiễm xạ môi trường vượt quy chuẩn kỹ thuật từ 2 lần đến dưới 4 lần.
• Xả ra môi trường từ 5.000 m3/ngày đến dưới 10.000 m3/ngày nước thải có độ PH từ 0 đến dưới 2 hoặc từ 12,5 đến 14.
• Thải ra môi trường từ 300.000 m3/giờ đến dưới 500.000m3/giờ bụi, khí thải vượt quá quy chuẩn kỹ thuật về chất thải 10 lần trở lên.
• Chôn, lấp, đổ, thải ra môi trường chất thải rắn thông thường trái quy định của pháp luật từ 200.000 kg đến dưới 500.000 kg.
• Chất thải có chứa chất phóng xạ, gây nhiễm xạ môi trường thuộc nguồn phóng xạ loại có mức độ nguy hiểm trung bình theo quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn bức xạ – phân nhóm và phân loại nguồn phóng xạ vượt quy chuẩn cho phép.
• Phát tán ra môi trường bức xạ, phóng xạ vượt quá quy chuẩn kỹ thuật hoặc vượt mức giới hạn theo quy định từ 2 lần đến dưới 4 lần.

Các hành vi vi phạm này nếu ở mức cao hơn có thể bị phạt tiền từ 1 – 3 tỉ đồng hoặc phạt tù 3 – 7 năm.

Những trường hợp vi phạm những hành vi nêu trên, đã bị xử phạt vi phạm hành chính về hành vi này hoặc đã bị kết án về tội này, chưa được xóa án tích mà còn vi phạm, sẽ bị phạt tiền từ 50 – 500 triệu đồng hoặc phạt tù 3 tháng đến 2 năm.

Trên đây là bài viết của chúng tôi về nội dung Xả thải ra môi trường có bị xử phạt không. Nếu quý khách hàng có vướng mắc về nội dung hoặc cần hỗ trợ thêm có thể liên hệ với Hãng Luật Dandwin Qua Hotline/zalo: 0989 000 171 hoặc Email: cskh@dandwin.com để được hỗ trợ. Trân trọng cảm ơn.