Đấu thầu và đấu giá là hai phương thức khác nhau để quyết định người thắng cuộc trong các giao dịch hoặc dự án, và chúng có những điểm khác. Vậy Đấu thầu và đấu giá khác nhau như thế nào?
1. Khái niệm đấu thầu
Căn cứ theo quy định tại khoản 8 Điều 4 Luật Đấu thầu 2023 (có hiệu lực từ 01/01/2024) giải thích về đấu thầu như sau:
- Đấu thầu là quá trình lựa chọn nhà thầu để ký kết, thực hiện hợp đồng cung cấp dịch vụ tư vấn, dịch vụ phi tư vấn, mua sắm hàng hóa, xây lắp, lựa chọn nhà đầu tư để ký kết, thực hiện hợp đồng dự án đầu tư kinh doanh trên cơ sở bảo đảm cạnh tranh, công bằng, minh bạch, hiệu quả kinh tế và trách nhiệm giải trình.
Như vậy có thể hiểu Đấu thầu là một phương thức thường được sử dụng trong các giao dịch thương mại và công cộng để chọn lựa nhà thầu hoặc nhà cung cấp cho các dự án, hợp đồng, hoặc dịch vụ dựa trên một quy trình chính thức và có tiêu chí rõ ràng. Đây là cách mà tổ chức hoặc cơ quan tìm kiếm và chọn lựa những người hoặc công ty có khả năng cung cấp hàng hóa, dịch vụ, hoặc thực hiện dự án với giá trị tốt nhất hoặc đáp ứng các tiêu chuẩn cụ thể.
2. Khái niệm về đấu giá
Căn cứ theo quy định tại khoản 2 Điều 5 Luật đấu giá 2016 quy định như sau: Đấu giá tài sản là hình thức trả giá, chấp nhận giá có từ hai người trở lên tham gia theo nguyên tắc, trình tự, thủ tục được quy định tại Luật Đấu giá 2016, trừ trường hợp quy định tại Điều 49 của Luật đấu giá 2016.
Về mức giá khởi điểm được xác định là giá bán ban đầu thấp nhất của tài sản được đem ra đấu giá trong các trường hợp đấu giá theo phương thức trả giá tăng dần lên. Trường hợp giá khởi điểm cũng được xác định là giá bán cao nhất của tài sản đấu giá theo quy định đối với những trường hợp đấu giá theo nội dung phương thức đặt giá thấp xuống và kết quả đấu giá là lấy giá thấp nhất.
Như vậy Đấu giá là một phương thức giao dịch trong đó tài sản hoặc hàng hóa được bán cho người trả giá cao nhất trong một cuộc đấu tranh cạnh tranh. Quy trình đấu giá giúp xác định giá trị thực của tài sản thông qua sự cạnh tranh giữa các người mua.
3. Đấu thầu và đấu giá khác nhau như thế nào?
- Về văn bản quy phạm pháp luật điều chỉnh
+) Đối với hình thức đấu giá thì được điều chỉnh bởi hai luật đó là Luật Thương mại năm 2005 và Luật Đấu giá tài sản năm 2016.
+) Đối với hình thức đấu thầu thì được điều chỉnh bởi Luật Đấu thầu năm 2023 và một phần của Luật Thương mại năm 2005 cũng như các văn bản pháp luật khác có liên quan như các nghị định, thông tư hướng dẫn chi tiết thi hành.
- Đối tượng
+) Đối tượng của đấu thầu hàng hóa, dịch vụ không chỉ là hàng hóa được lưu thông mà còn bao gồm cả các loại dịch vụ được phép thực hiện.
+) Đối tượng của hoạt động đấu giá hàng hóa là các loại hàng hóa được phép lưu thông. Hầu hết các hàng hóa được đưa ra đấu giá đều có giá trị cao về mặt sử dụng cũng như giá trị kinh tế vì thế mà các loại hàng hóa này mới được cân nhắc để lựa chọn bán theo phương thức đấu giá. Và thường không thể xác định chính xác giá trị thực của nó. Dịch vụ không phải là đối tượng của hoạt động đấu giá là vì quá trình sản xuất và sử dụng dịch vụ không diễn ra đồng thời. Để đánh giá và cảm nhận được giá trị dịch vụ thì cần phải sử dụng trước. Điều này không đảm bảo để những người mua xem trước sản phẩm đấu giá và tự do cạnh tranh.
- Về bản chất kinh tế
+) Đấu thầu hàng hóa, dịch vụ lại là phương thức mua hàng đặc biệt để bên mua lựa chọn người cung cấp hàng hóa, dịch vụ (quan hệ giữa một người mua và nhiều người bán).
+) Đấu giá hàng hóa là phương thức bán hàng đặc biệt để bên bán xác định người mua hàng (quan hệ giữa một người bán và nhiều người mua).
- Mục đích
+) Đấu thầu nhằm lựa chọn nhà thầu hoặc nhà cung cấp cho một hợp đồng hoặc dự án cụ thể với các tiêu chí đã được định sẵn. Mục tiêu là đảm bảo tính công bằng, minh bạch và hiệu quả trong việc chọn lựa các bên tham gia. Thường được sử dụng trong các hợp đồng mua sắm hàng hóa, dịch vụ hoặc xây dựng. Các tổ chức hoặc cơ quan công cộng công bố yêu cầu và các nhà thầu hoặc nhà cung cấp nộp hồ sơ dự thầu.
+) Đấu giá nhằm xác định người mua sẵn sàng trả giá cao nhất cho tài sản hoặc hàng hóa. Đây là cách phổ biến để bán những thứ như bất động sản, tác phẩm nghệ thuật, đồ cổ, hoặc các hàng hóa có giá trị khác. Thường dùng để bán hàng hóa hoặc tài sản, nơi người bán muốn bán hàng cho người mua có giá cao nhất.
- Phân loại
Đấu thầu:
+) Căn cứ vào hình thức đấu thầu, gồm có: Đấu thầu rộng rãi là hình thức đấu thầu mà bên mời thầu không hạn chế số lượng các bên dự thầu; Đấu thầu hạn chế là hình thức đấu thầu mà bên mời thầu chỉ mời một số nhà thầu nhất định dự thầu.
+) Căn cứ vào phương thức đấu thầu, gồm có: Đấu thầu một túi hồ sơ; Đấu thầu hai túi hồ sơ.
Đấu giá:
+) Phương thức trả giá lên là phương thức bán đấu giá, theo đó người trả giá cao nhất so với giá khởi điểm là người có quyền mua hàng.
+) Phương thức đặt giá xuống là phương thức bán đấu giá, theo đó người đầu tiên chấp nhận ngay mức giá khởi điểm hoặc mức giá được hạ thấp hơn mức giá khởi điểm là người có quyền mua hàng.
- Về chủ thể
+) Trong hoạt động đấu thầu thì bên mua chính là bên mời thầu và cũng là bên có nhu cầu sử dụng dịch vụ cũng như tổ chức việc đấu thầu. Còn bên bán ở đâu chính là nhà thầu những cá nhân, tổ chức có năng lực cung cấp hàng hóa, dịch vụ cho gói thầu mà bên mời thầu đưa ra.
+) Trong đấu giá thì người mua hàng chính là người sẽ tham gia đấu giá hàng hóa đó có thể là: tổ chức, cá nhân, trừ những đối tượng không được phép tham gia đấu giá tài sản. Đồng thời người bán hàng hóa là chủ sở hữu hàng hóa, người được chủ sở hữu hàng hóa ủy quyền hoặc người có quyền bán hàng hóa theo quy định của pháp luật như tổ thanh toán tài sản (Luật Phá sản) hay các trường hợp xử lý tài sản cầm cố; thế chấp theo quy định của Bộ luật dân sự 2005. Trừ một số trường hợp đặc biệt người bán đấu giá tự mình tổ chức đấu giá còn hầu hết cần phải có tổ chức đấu giá tài sản đứng ra làm trung gian giữa người bán đấu và người tham gia đấu giá.
- Quy trình
Quy trình đấu thầu:
+) Công bố yêu cầu: Tổ chức hoặc cơ quan phát hành một thông báo hoặc tài liệu mời thầu, nêu rõ yêu cầu và tiêu chí để thực hiện dự án hoặc cung cấp dịch vụ.
+) Nộp hồ sơ dự thầu: Các nhà thầu hoặc nhà cung cấp tiềm năng chuẩn bị và nộp hồ sơ dự thầu, bao gồm giá cả, phương án thực hiện, và các thông tin liên quan khác.
+) Đánh giá hồ sơ: Hồ sơ dự thầu được đánh giá dựa trên các tiêu chí đã công bố, có thể bao gồm giá cả, chất lượng, kinh nghiệm, thời gian thực hiện, và các yếu tố khác.
+) Lựa chọn và thông báo: Nhà thầu hoặc nhà cung cấp đáp ứng tốt nhất các tiêu chí sẽ được lựa chọn. Kết quả được công bố và hợp đồng chính thức được ký kết với bên thắng thầu.
Quy trình đấu giá:
+) Thông báo: Người bán hoặc tổ chức thông báo về tài sản hoặc hàng hóa cần đấu giá, bao gồm thông tin chi tiết và thời gian đấu giá.
+) Đặt giá thầu: Người mua tiềm năng tham gia vào cuộc đấu giá và đưa ra giá thầu của họ. Tùy thuộc vào loại đấu giá, giá thầu có thể được công khai hoặc kín.
+) Kết thúc: Cuộc đấu giá kết thúc khi không còn ai đặt giá thầu cao hơn hoặc khi thời gian đấu giá hết. Người đặt giá thầu cao nhất (hoặc thấp nhất trong đấu giá ngược) sẽ thắng và mua được tài sản.
Như vậy, Đấu thầu thường liên quan đến việc lựa chọn nhà thầu hoặc nhà cung cấp cho dự án hoặc hợp đồng dựa trên nhiều yếu tố, trong khi đấu giá chủ yếu liên quan đến việc bán hàng hóa hoặc tài sản cho người trả giá cao nhất
Trên đây là bài viết của chúng tôi về “Đấu thầu và đấu giá khác nhau như thế nào?”. Nếu quý khách hàng có vướng mắc gì về nội dung bài viết hoặc nội dung liên quan, quý khách hàng có thể liên hệ với chúng tôi qua số điện thoại 0989000171 hoặc liên hệ qua email cskh@dandwin.com để được giải đáp. Xin cảm ơn.
" />
" />
" />
" />
