Tranh Chấp Đất Đai Mua Bán Bằng Giấy Viết Tay

Tranh chấp đất đai mua bán bằng giấy viết tay, cùng với sự phát triển kinh tế chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường, đất đai ngày càng có vai trò quan trọng. Tranh chấp đất đai mua bán bằng giấy viết tay là một hiện tượng diễn ra phổ biến. Có thể thấy theo quy định của pháp luật Việt Nam hiện hành, bất kì giao dịch nào liên quan đến đất đai cũng đều phải được lập thành văn bản rõ ràng và được đem đi công chứng, chứng thực.Công ty Luật TNHH Dandwin nhận được rất nhiều câu hỏi về giá trị pháp lý giao dịch bằng giấy viết tay? Tranh chấp đất đai mua bán bằng giấy viết tay giải quyết như thế nào?

Giá trị pháp lý giao dịch bằng giấy viết tay

Căn cứ điểm Khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024 quy định Quyền chuyển đổi, chuyển nhượng, cho thuê, cho thuê lại, thừa kế, tặng cho quyền sử dụng đất; thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất được quy định như sau:

“Việc công chứng, chứng thực hợp đồng, văn bản thực hiện các quyền của người sử dụng đất được thực hiện như sau:

– Hợp đồng chuyển nhượng, tặng cho, thế chấp, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất phải được công chứng hoặc chứng thực, trừ trường hợp quy định tại điểm b khoản này;

– Hợp đồng cho thuê, cho thuê lại quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, hợp đồng chuyển đổi quyền sử dụng đất nông nghiệp; hợp đồng chuyển nhượng, góp vốn bằng quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất, tài sản gắn liền với đất mà một bên hoặc các bên tham gia giao dịch là tổ chức hoạt động kinh doanh bất động sản được công chứng hoặc chứng thực theo yêu cầu của các bên;

– Văn bản về thừa kế quyền sử dụng đất, quyền sử dụng đất và tài sản gắn liền với đất được công chứng hoặc chứng thực theo quy định của pháp luật về dân sự;

– Việc công chứng, chứng thực thực hiện theo quy định của pháp luật về công chứng, chứng thực.”

Như vậy căn cứ theo quy định Khoản 3 Điều 27 Luật Đất đai 2024 Pháp luật không không quy định bắt buộc các giao dịch phải được thực hiện bằng việc đánh máy mà pháp luật chỉ quy định một số giao dịch phải được lập thành văn bản, công chứng chứng thực để đáp ứng được giá trị pháp lý. Theo đó giao dịch dân sự bằng giấy viết tay vẫn có giá trị pháp lý khi đáp ứng điều kiện giấy tờ mua đất viết tay đã được công chứng, chứng thực tại cơ quan, tổ chức có thẩm quyền theo quy định;

Trong trường hợp chưa được công chứng, chứng thực (tùy vào thời điểm xác lập giao dịch) thì giấy tờ mua bán đất có thể sẽ bị vô hiệu do không tuân thủ quy định về hình thức,  trừ giao dịch dân sự đã được xác lập bằng văn bản nhưng vi phạm quy định bắt buộc về công chứng, chứng thực mà một bên hoặc các bên đã thực hiện ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch thì theo yêu cầu của một bên hoặc các bên, Tòa án ra quyết định công nhận hiệu lực của giao dịch đó. Với trường hợp này, các bên không phải thực hiện việc công chứng, chứng thực.Nếu các bên đã thực hiện được ít nhất hai phần ba nghĩa vụ trong giao dịch, thì có quyền yêu cầu Tòa án công nhận hiệu lực của giao dịch dân sự.

Nguyên nhân tranh chấp đất đai mua bán bằng giấy viết tay

Đất đai là tài nguyên rất quan trọng và có ý nghĩa trong sự phát triển của đất nước. Cùng với sự phát triển kinh tế chuyển đổi sang nền kinh tế thị trường, đất đai ngày càng có vai trò quan trọng. Tranh chấp đất đai là dạng tranh chấp phổ biến, phức tạp nhất hiện nay. Trong đó, đất mua bán bằng giấy viết tay chủ yếu được thực hiện trong trường hợp đất không có Sổ đỏ, Sổ hồng hoặc do các bên không biết quy định phải công chứng, chứng thực hợp đồng dẫn đến nguyên nhân tranh chấp đất đai. Một số nguyên nhân gây ra tranh chấp đất đai có thể kể đến như:

• Thiếu tính minh bạch: Giấy viết tay thường không có các yếu tố cần thiết như giấy tờ chứng minh quyền sử dụng, diện tích thửa đất, hoặc thông tin rõ ràng về bên mua và bên bán. Không đảm bảo được tính pháp lý đúng đắn và không được công nhận theo quy định của pháp luật vì vậy một trong các bên giao dịch có thể không tuân thủ thực hiện giao dịch dẫn tới tranh chấp.
• Xung đột quyền sử dụng: Trong nhiều trường hợp, đất đã được chuyển nhượng cho người khác trước khi giao dịch mua bán bằng giấy viết tay xảy ra. Điều này dẫn đến xung đột về quyền sử dụng và tranh chấp đất đai khi giá đất trên thực tế bị thay đổi.

Các phương thức giải quyết tranh chấp đất đai mua bán bằng giấy viết tay

Tranh chấp đất đai mua bán bằng giấy viết tay là tranh chấp giữa các bên mua bán đất dựa trên văn bản được viết tay nhưng lại không công chứng, chứng thực theo quy định của pháp luật. Quá trình giải quyết tranh chấp đất đai cần thiết phải chú trọng đến những quy định hợp lý của phong tục, tập quán, quy tắc đạo đức, hương ước, quy ước của cộng đồng dân cư, nếu không trái với quy định của pháp luật và phù hợp với đạo đức xã hội.  Áp dụng đồng bộ nhiều biện pháp về chính trị, tư tưởng, tuyên truyền, giáo dục và cả những biện pháp mang tính kinh tế và pháp lý. Trong từng trường hợp cụ thể các bên có thể lựa chọn một trong những phương thức sau để giải quyết tranh chấp đất đai mua bán bằng giấy viết tay:

• Thương lượng: hình thức giải quyết tranh chấp trực tiếp giữa các bên tranh chấp. Đặc điểm của thương lượng là các bên cùng nhau trình bày quan điểm, tìm ra các điểm tương thích, từ đó đi đến thống nhất để giải quyết các bất đồng. Thương lượng là một biện pháp khá phổ biến và thích hợp, để giải quyết tranh chấp do tính chất đơn giản và không bị ràng buộc bởi các thủ tục pháp lý. Biện pháp này đòi hỏi thái độ thiện chí, trung thực, hợp tác, sự hiểu biết nhất định về nội dung từ các bên tranh chấp.
• Hòa giải:  phương thức giải quyết tranh chấp có nhiều ưu điểm. Một tranh chấp khi đã có người đứng ra làm trung gian để hoà giải, thì quan hệ giữa các bên dễ trở nên thân thiện, nhờ đó, các biện pháp giải quyết dễ được thống nhất. Hình thức của hoà giải cũng linh hoạt và mềm dẻo, các bên dễ trình bày quan điểm. Nếu được thực hiện tốt thì việc hòa giải sẽ tiết kiệm được thời gian và chi phí. Hoà giải là một biện pháp giải quyết tranh chấp mang tính tự nguyện, tùy thuộc vào sự lựa chọn của các bên. Người thực hiện vai trò trung gian hoà giải phải có vị trí độc lập với các bên đương sự, không liên quan tới lợi ích của các bên tranh chấp. Nếu không hòa giải được thì đương sự có quyền nộp đơn lên UBND cấp xã yêu cầu giải quyết tranh chấp đất đai theo khoản 1 Điều 88 Nghị định 43/2014/NĐ-CP (Sửa đổi, bổ sung bởi Khoản 27 Điều 1 Nghị định số 148/2020/NĐ-CP).
• Khởi kiện tại tòa án:  hình thức giải quyết tranh chấp phổ biến nhất và có hiệu quả tích cực, là hình thức giải quyết tranh chấp qua cơ quan quyền lực trung tâm của ngành Tư pháp với chức năng xét xử. Nếu đã sử dụng hai phương thức thương lượng và hoà giải  trên mà tranh chấp vẫn chưa được giải quyết, thì có thể nộp đơn khởi kiện với nội dung theo Điều 189 BLTTDS 2015 gửi đến Tòa án có thẩm quyền các bên có thể khởi kiện ra Tòa án có thẩm quyền để giải quyết. Trong trường hợp không đồng ý với bản án, quyết định sơ thẩm của Tòa án, các bên có quyền kháng cáo, kháng nghị bản án sơ thẩm chưa có hiệu lực theo thủ tục phúc thẩm.

Trên đây là bài viết của Công ty Luật TNHH Dandwin về nội dung tranh chấp đất đai mua bán bằng giấy viết tay. Nếu quý khách hàng có vướng mắc về nội dung hoặc cần hỗ trợ thêm có thể liên hệ với Công ty Luật TNHH Dandwin Qua Hotline/zalo: 0989 000 171 hoặc Email: cskh@dandwin.com để được hỗ trợ. Trân trọng cảm ơn.